Հորմուզի նեղուցում տանկերին և նավերին հարվածներ են հասցվել «արկերով», իսկ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ նավատորմը կօգնի խցանված նավերին։ Իրանը զգուշացրել է ԱՄՆ-ին չմտնել նեղուց առանց համակարգման։
Հորմուզի նեղուցում նոր լարվածություն
Հորմուզի նեղուցում մեկ տանկեր է հարվածի ենթարկվել «արկերով», ինչը կրկին սրել է առանց այդ էլ լարված իրավիճակը Մերձավոր Արևելքում։ Նեղուցը համարվում է համաշխարհային նավթային փոխադրումների համար առանցքային ուղի, և ցանկացած միջադեպ անմիջապես անդրադառնում է տարածաշրջանային ու միջազգային անվտանգությանը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ նավատորմը կսկսի աջակցել նեղուցում մնացած նավերին՝ դրանք «ուղեկցելու» համար։ Նա նաև զգուշացրել է, որ ցանկացած միջամտություն ամերիկյան գործողությանը «պետք է կոշտ կերպով լուծվի», սակայն մանրամասներ չի ներկայացրել նախաձեռնության գործնական ընթացքի մասին։
Իրանի նախազգուշացումը
Իրանի զինված ուժերի միասնական հրամանատարությունը պետական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունը գտնվում է Իրանի վերահսկողության ներքո, իսկ նավերի անվտանգ անցումը պետք է համակարգվի զինված ուժերի հետ։ Թեհրանը նաև զգուշացրել է ԱՄՆ նավատորմին չմտնել նեղուց առանց համապատասխան համաձայնեցման։
Տարածաշրջանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը մնում է խիստ անկայուն։ Նման միջադեպերը կարող են արագ վերածվել ավելի լայն հակամարտության՝ ազդելով էներգակիրների շուկաների, միջազգային առևտրի և անվտանգային հաշվեկշռի վրա։
Ինչու է սա կարևոր
Հորմուզի նեղուցը համաշխարհային տնտեսության համար ռազմավարական նշանակություն ունի, քանի որ այստեղով են անցնում նավթի և հեղուկ գազի մեծ ծավալներ։ Հետևաբար, նավերի վրա ցանկացած հարձակում կամ ռազմական ներկայության աճ կարող է անմիջապես բարձրացնել աշխարհաքաղաքական լարվածությունը և էներգետիկ ռիսկերը։
Մերձավոր Արևելքում զարգացումները մշտապես կարևոր են նաև Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային անվտանգությունը, էներգետիկ շուկաները և միջազգային հարաբերությունների հնարավոր ազդեցությունը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
