Բելառուսից բանտարկյալների հերթական խմբի ազատ արձակումը և նրանց փոխանակումը Լեհաստանի հետ չի դիտվում որպես Մինսկի դեմ պատժամիջոցները մեղմելու հիմք։ Վաշինգտոնը շարունակում է պահել իր դիրքորոշումը՝ կապելով հնարավոր քայլերը ավելի լայն քաղաքական փոփոխությունների հետ։
ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը
Բելառուսի քրեակատարողական հիմնարկներից բանտարկյալների հերթական խմբի ազատ արձակումը և նրանց փոխանակումը Լեհաստանի հետ չի դիտվում որպես Բելառուսի դեմ պատժամիջոցները մեղմելու բավարար հիմք: Այս գնահատականը փաստում է, որ Վաշինգտոնը չի պատրաստվում շուտափույթ փոխել իր քաղաքականությունը Մինսկի նկատմամբ։
ԱՄՆ-ի մոտեցման համաձայն՝ առանձին հումանիտար կամ դիվանագիտական քայլերը դեռ չեն նշանակում, որ Բելառուսի նկատմամբ սահմանված սահմանափակումները կարող են վերանայվել: Պատժամիջոցների հնարավոր մեղմացումը, ըստ էության, կապվում է ավելի լայն քաղաքական զարգացումների և գործնական փոփոխությունների հետ։
Հարաբերություններն ու պատժամիջոցները
Բելառուսի շուրջ ձևավորված պատժամիջոցային քաղաքականությունը տարիներ շարունակ եղել է արևմտյան երկրների և Մինսկի հարաբերությունների հիմնական լարվածության աղբյուրներից մեկը։ ԱՄՆ-ի վերջին արձագանքը ևս ցույց է տալիս, որ մեկանգամյա փոխանակումները չեն բավարարում վստահության վերականգնման համար։
Այս պայմաններում Վաշինգտոնի ուղերձը նաև ազդակ է մյուս գործընկերների համար, որ Բելառուսի հետ հարաբերությունների կարգավորումը հնարավոր է միայն կոնկրետ և կայուն քայլերի դեպքում։ Դա վերաբերում է ինչպես մարդու իրավունքների թեմային, այնպես էլ տարածաշրջանային անվտանգության ընդհանուր միջավայրին։
Ինչ է սա նշանակում տարածաշրջանի համար
Թեև թեման անմիջականորեն չի առնչվում Հայաստանին, այն կարևոր է միջազգային քաղաքականության և պատժամիջոցների ընդհանուր տրամաբանության տեսանկյունից։ Արևելյան Եվրոպայում ընթացող գործընթացները հաճախ ազդեցություն են ունենում նաև ավելի լայն աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության վրա։
ԱՄՆ-ի ներկայիս դիրքորոշումը վկայում է, որ Բելառուսի վերաբերյալ արևմտյան մոտեցումը մնում է կոշտ և պայմանական։ Մոտ ապագայում պատժամիջոցների թուլացում ակնկալելը, ըստ այս գնահատականի, քիչ հավանական է։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։