Միջին Արևելքում շարունակվող լարվածությունը ճնշում է համաշխարհային նավթի շուկան և ազդում նաև Կալիֆոռնիայի ավիավառելիքի մատակարարումների վրա։ Վառելիքի պաշարների նվազումը կարող է թանկացնել ավիատոմսերը և բարդացնել որոշ չվերթների պլանավորումը։
Միջին Արևելքի լարվածության ազդեցությունը էներգետիկ շուկաների վրա
Միջին Արևելքում շարունակվող անկայունությունը սկսել է զգալիորեն ազդել համաշխարհային նավթի շուկայի վրա՝ ճնշում գործադրելով նաև ԱՄՆ-ի, մասնավորապես Կալիֆոռնիայի, ավիավառելիքի մատակարարումների վրա։ Նահանգի ավիավառելիքի պաշարները հասել են վերջին երեք տարիների ամենացածր մակարդակին։
Կալիֆոռնիայի էներգետիկ հանձնաժողովի տվյալներով՝ ապրիլի 17-ի դրությամբ նահանգում ավիավառելիքի պաշարը կազմել է մոտ 2.6 միլիոն բարել, մինչդեռ երկու տարի առաջ այդ ցուցանիշը եղել է 3.2 միլիոն բարել։ Մասնագետները նշում են, որ իրավիճակը կարող է հանգեցնել գների աճի և որոշ թռիչքային ուղղությունների կրճատման կամ չեղարկման։
Հնարավոր հետևանքները ուղևորների և ավիաընկերությունների համար
Ավիավառելիքի պակասը սովորաբար անմիջապես արտացոլվում է ավիաընկերությունների ծախսերի վրա, ինչն իր հերթին կարող է բարձրացնել տոմսերի արժեքը։ Բացի այդ, վառելիքի շուկայի խափանումները կարող են ստիպել փոխել չվերթների գրաֆիկները կամ վերանայել որոշ երկարուղղ թռիչքներ։
Չնայած հոդվածում խոսքը Կալիֆոռնիայի մասին է, այն ընդգծում է ավելի լայն խնդիր՝ Միջին Արևելքի աշխարհաքաղաքական լարվածության ազդեցությունը գլոբալ էներգետիկ և տրանսպորտային շուկաների վրա։ Նման զարգացումները կարևոր են նաև Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով վառելիքի միջազգային գների հնարավոր տատանումները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային տնտեսության վրա։
Գլոբալ շուկայի զգայունությունը
Վերլուծաբանները նշում են, որ էներգետիկ շուկաները հատկապես զգայուն են աշխարհաքաղաքական ռիսկերին, և նույնիսկ սահմանափակ ռազմական կամ քաղաքական սրացումները կարող են առաջացնել մատակարարման շղթաների խափանումներ։ Ավիացիոն ոլորտը դրանցից ամենաարագ արձագանքողներից մեկն է։
Եթե լարվածությունը շարունակվի, հնարավոր է՝ ավիատոմսերի աճող գներն ու վառելիքի սակավությունը պահպանվեն առաջիկա շաբաթներին՝ ազդելով ոչ միայն ԱՄՆ-ի արևմտյան ափի, այլև համաշխարհային ուղևորահոսքերի վրա։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
