Եվրոպայում քննարկում են, թե ինչ տեսք կարող է ունենալ փոխադարձ պաշտպանությունը ՆԱՏՕ-ից դուրս
· Աշխարհ

Եվրոպական երկրները քննարկում են հավաքական պաշտպանության այլընտրանքային ձևաչափերը՝ ՆԱՏՕ-ի նկատմամբ անորոշության պայմաններում։ Հոդվածը կենտրոնանում է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ դաշինքից դուրս գալու սպառնալիքների վրա և դրանց հնարավոր հետևանքների վրա Եվրոպայի անվտանգության համար։
Եվրոպան որոնում է անվտանգության նոր ձևաչափեր
Եվրոպական երկրները սկսել են ավելի լրջորեն քննարկել, թե ինչ կարող է նշանակել փոխադարձ պաշտպանությունը, եթե ՆԱՏՕ-ի շրջանակում երաշխիքները թուլանան կամ դաշինքի ներսում քաղաքական անորոշությունը խորանա։ Քննարկումների պատճառներից մեկը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարություններն են, որոնցում նա բազմիցս սպառնացել է դուրս գալ ՆԱՏՕ-ից կամ կասկածի տակ դրել դաշինքի ապագան։
Այս ֆոնին եվրոպական ղեկավարները փորձում են հասկանալ, թե արդյոք հնարավոր է ստեղծել ավելի ինքնուրույն պաշտպանության մեխանիզմներ՝ պահպանելով գործող անվտանգության համակարգի հիմնական տարրերը։ Խոսքը ոչ միայն ռազմական կարողությունների, այլ նաև քաղաքական կամքի, ֆինանսավորման և անդամ երկրների միջև փոխադարձ պարտավորությունների մասին է։
ՆԱՏՕ-ի շուրջ աճող անորոշությունը
ՆԱՏՕ-ն տասնամյակներ շարունակ եղել է Եվրոպայի կոլեկտիվ անվտանգության հիմնական հիմքը։ Սակայն Վաշինգտոնից հնչող կոշտ հայտարարությունները եվրոպական մայրաքաղաքներում մտահոգություն են առաջացրել՝ հատկապես Ռուսաստանի հետ լարվածության և անվտանգության միջավայրի փոփոխության պայմաններում։
Եվրոպայում մի շարք քաղաքական գործիչներ և փորձագետներ կարծում են, որ մայրցամաքը պետք է պատրաստ լինի այնպիսի իրավիճակի, երբ ԱՄՆ-ի ներգրավվածությունը կարող է նվազել։ Այդ պատճառով էլ խոսքը գնում է ոչ թե ՆԱՏՕ-ին անմիջապես այլընտրանք գտնելու, այլ հնարավոր ճգնաժամերի դեպքում արագ գործելու ունակություն ունենալու մասին։
Եվրոպական անվտանգությունը՝ նոր փուլում
Քննարկումը ցույց է տալիս, որ Եվրոպան փորձում է վերագնահատել իր պաշտպանական կախվածությունը ԱՄՆ-ից։ Թեև ՆԱՏՕ-ն շարունակում է մնալ գլխավոր ռազմական դաշինքը, եվրոպական պետությունները ավելի հաճախ են խոսում ռազմավարական ինքնավարության մասին։
Այս գործընթացը կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ ոչ միայն Եվրոպայի, այլև համաշխարհային անվտանգության համակարգի վրա։ Նման փոփոխությունները կարևոր են նաև Հայաստանի համար, քանի որ մեծ տերությունների և տարածաշրջանային դաշինքների հարաբերակցությունը ուղղակիորեն ազդում է միջազգային անվտանգության ընդհանուր միջավայրի վրա։
Աղբյուր՝ NY Times