Իրանն առգրավվել է երկու նավ Հորմուզի նեղուցում, մինչ ԱՄՆ-ն ու Թեհրանը միմյանց մեղադրում են լարվածության սրման մեջ։ Թրամփը հայտարարել է, որ հրադադարը կերկարաձգվի, եթե Իրանը ներկայացնի «միավորված» առաջարկ։
Լարվածություն Հորմուզի նեղուցում
Իրանի ուժերը Հորմուզի նեղուցում առգրավել են երկու նավ՝ աշխարհի համար առանցքային նշանակություն ունեցող ջրային ճանապարհում, որտեղ միաժամանակ ԱՄՆ-ն ու Թեհրանը միմյանց նկատմամբ լրացուցիչ սահմանափակումներ են պահպանում։ Տեղեկությունը տարածվել է լարվածության նոր փուլի ֆոնին, որը կարող է ազդել նավթային մատակարարումների և համաշխարհային առևտրի վրա։
Հորմուզի նեղուցը համարվում է էներգակիրների տարանցման ամենակարևոր ուղիներից մեկը, և այստեղ ցանկացած միջադեպ անմիջապես անդրադառնում է միջազգային շուկաների վրա։ Նավերի առգրավումը վկայում է, որ ԱՄՆ-Իրան հակասությունները շարունակում են մնալ բարձր ռիսկի գոտում։
Թրամփի հայտարարությունները
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները կերկարաձգի հրադադարը Իրանի հետ, եթե երկրի ղեկավարությունը ներկայացնի ԱՄՆ բանակցային դիրքորոշումներին համապատասխանող «միավորված առաջարկ»։ Նա նաև նախկինում սպառնացել էր վերսկսել ռմբակոծությունները։
Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Քարոլայն Լևիթը նշել է, որ Թրամփը գոհ է Իրանի նավահանգիստների նկատմամբ ԱՄՆ ծովային շրջափակումից և համոզված է, որ Թեհրանը գտնվում է «շատ թույլ դիրքում»։ Այս գնահատականները ցույց են տալիս, որ կողմերը դեռ հեռու են կայուն քաղաքական լուծումից։
Ի՞նչ է նշանակում սա տարածաշրջանի համար
Հորմուզի նեղուցում նոր միջադեպերը կարող են ուժեղացնել էներգետիկ շուկաների տատանումները և մեծացնել միջազգային լոգիստիկ ռիսկերը։ Նման զարգացումները կարևոր են նաև Հարավային Կովկասի համար, քանի որ տարածաշրջանը կախված է համաշխարհային նավթի, գազի և տրանսպորտային շղթաների կայունությունից։
Ստեղծված իրավիճակը մնում է փոփոխական, և կողմերի հետագա քայլերը կարող են որոշիչ լինել ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև գլոբալ անվտանգության համար։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
