Մերձավոր Արևելքում լարվածությունը շարունակվում է՝ ԱՄՆ-ն և Իրանը փոխադարձ մեղադրանքներ են հնչեցնում Պարսից ծոցում և Հորմուզի նեղուցում տեղի ունեցած միջադեպերի շուրջ։ Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ նավատորմի քարտուղարը հեռացել է պաշտոնից անհապաղ, ինչը լրացուցիչ քաղաքական ուշադրություն է առաջացրել Վաշինգտոնում։
Լարվածություն Հորմուզի նեղուցում
Մերձավոր Արևելքում ճգնաժամը շարունակում է խորանալ. ԱՄՆ-ը և Իրանը փոխադարձաբար մեղադրում են միմյանց ծովային միջադեպերի և հրադադարի խախտումների համար։ Վաշինգտոնը հայտարարել է, թե Թեհրանը գտնվում է «շատ թույլ դիրքում», մինչդեռ Իրանը պնդում է, որ իր ուժերը Հորմուզի նեղուցում բռնագրավել են երկու նավեր՝ ծովային կանոնների խախտումների պատճառաբանությամբ։
Իրանի Իսլամական հեղափոխական պահապանների կորպուսը ավելի վաղ հրապարակել է տեսանյութ, որը, ըստ նրանց, ցույց է տալիս այդ նավերի առգրավումը։ Միջադեպի շուրջ հակասական մեկնաբանություններ են հնչում նաև նավատորմային ընկերությունների և իրանական պաշտոնական ու կիսապաշտոնական աղբյուրների կողմից։
Վաշինգտոնի ռազմական և քաղաքական ֆոնը
Սրան զուգահեռ ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ նավատորմի քարտուղարը պաշտոնը լքել է «անմիջապես»։ Հայտարարությունը լրացուցիչ հարցեր է առաջացրել ԱՄՆ ռազմական ղեկավարության ներսում տեղի ունեցող փոփոխությունների և այդ փոփոխությունների՝ տարածաշրջանային քաղաքականության վրա հնարավոր ազդեցության վերաբերյալ։
Թեև պաշտոնական կողմերը քննարկում են միջադեպերի տեխնիկական և իրավական կողմերը, ընդհանուր պատկերը մնում է նույնը՝ Հորմուզի նեղուցը, որը համարվում է համաշխարհային էներգետիկ առաքումների առանցքային ուղիներից մեկը, շարունակում է մնալ բարձր ռիսկի գոտի։
Հետևանքներ տարածաշրջանի համար
Հորմուզի նեղուցում ցանկացած սրում անմիջապես անդրադառնում է համաշխարհային նավթային շուկաների և նավագնացության անվտանգության վրա։ Այդ պատճառով ԱՄՆ-Իրան հակամարտության շուրջ ցանկացած նոր միջադեպ ուշադիր հետևում են ոչ միայն տարածաշրջանի երկրները, այլև միջազգային էներգետիկ շուկաները։
Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճը կարևոր է նաև Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային անվտանգային միջավայրն ու էներգետիկ ու առևտրային ուղիների վրա հնարավոր ազդեցությունները։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
