Ամերիկյան Lung Association-ի նոր զեկույցը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ում երեխաների գրեթե կեսը ենթարկվում է առողջության համար վտանգավոր օդի աղտոտվածության։ Փորձագետները զգուշացնում են, որ Տրամփի վարչակազմի բնապահպանական սահմանափակումների թուլացումը կարող է էլ ավելի վատացնել իրավիճակը։
Վտանգավոր օդի որակը՝ միլիոնավոր երեխաների համար
Ամերիկյան Lung Association-ի նոր զեկույցը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ում երեխաների գրեթե կեսը շնչում է առողջության համար վտանգավոր մակարդակի օդային աղտոտվածություն։ Զեկույցը գնահատել է երկրում օդի որակը՝ հիմնվելով գետնին մոտ օզոնի, ինչպես նաև մանր մասնիկների աղտոտվածության տարեկան և կարճաժամկետ բարձրացումների վրա։
Հետազոտությունը ներառել է 2022-ից 2024 թվականներին հավաքված և ստուգված տվյալներ։ Այն ընդգծում է, որ օդի աղտոտվածությունը շարունակում է մնալ լուրջ հանրային առողջապահական խնդիր՝ հատկապես երեխաների համար, որոնց օրգանիզմը ավելի խոցելի է վնասակար մասնիկների նկատմամբ։
Զեկույցը՝ բնապահպանական քաղաքականության ֆոնին
ALA-ի զեկույցը հրապարակվել է այն պայմաններում, երբ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը լայնածավալ քայլեր է ձեռնարկում բնապահպանական պաշտպանությունների թուլացման ուղղությամբ։ Փորձագետների գնահատմամբ՝ նման փոփոխությունները կարող են խոչընդոտել աղտոտվածության նվազեցմանն ուղղված ջանքերին։
Զեկույցը նաև հիշեցնում է, որ օդի որակի բարելավումը կախված է ոչ միայն արդյունաբերական վերահսկողությունից, այլև տրանսպորտի, էներգետիկայի և քաղաքային պլանավորման քաղաքականությունից։ Առողջապահության մասնագետները զգուշացնում են, որ երկարաժամկետ ազդեցությունը կարող է զգալի լինել՝ հատկապես երեխաների և խոցելի խմբերի համար։
Ինչ է ցույց տալիս զեկույցը
Գրեթե կես միլիոնավոր երեխաների վրա ազդող այս խնդիրն ընդգծում է օդի աղտոտվածության գլոբալ բնույթը և դրա ազդեցությունը առողջության վրա։ Թեև զեկույցը վերաբերում է ԱՄՆ-ին, այն կարևոր է նաև միջազգային մակարդակով՝ որպես օրինակ, թե ինչպես են բնապահպանական որոշումները անդրադառնում հասարակության ամենախոցելի շերտերի վրա։
Բժշկական և բնապահպանական կազմակերպությունները շարունակում են կոչ անել խստացնել օդի որակի վերահսկողությունը և նվազեցնել վնասակար արտանետումները՝ կանխելու համար շնչառական և սրտանոթային հիվանդությունների աճը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի և Եվրոպայի, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ, պատերազմի վտանգ չի տեսնում։ Նրա խոսքով՝ հակամարտության կողմերը, իր գնահատմամբ, ի վերջո կհասնեն համաձայնության։ Մեկնաբանությունը հնչել է այն ժամանակ, երբ եվրոպական մի շարք առաջնորդներ շարունակում են զգուշացնել Ռուսաստանի հետ հնարավոր բախման ռիսկերից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի շրջանակներում, հանդիպել են Իրանի և ԱՄՆ-ի բարձր մակարդակի ներկայացուցիչները՝ Քաթարի միջնորդությամբ։ Քննարկումները կայացել են այն օրը, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, թե գործարքի բացակայության դեպքում կարող է «անհետացնել» Իրանը։ Հստակ առաջընթացի մասին չի հաղորդվել, սակայն կողմերը խոսել են շարունակվող շփումների և փոխադարձ մեղադրանքների մասին։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը սեպտեմբերի 22-ին հայտարարել է, որ Դոնեցկի շրջանում՝ Դոբրոպոլյեի մոտ, շրջափակման մեջ են հայտնվել Ուկրաինայի զինված ուժերի մի շարք ստորաբաժանումներ։ Ըստ գերատեսչության՝ խոսքը 425-րդ հարձակողական գնդի «Սկալա» կազմավորումների, ինչպես նաև Ազգային գվարդիայի 4-րդ և 15-րդ բրիգադների մասին է։ Մոսկվան նշում է, որ շրջափակված ուժերի ոչնչացումը շարունակվում է, մինչդեռ անկախ աղբյուրներով այդ տվյալները հնարավոր չէ հաստատել։
Ամերիկացի կլիմայագետ Քրիստինա Դալը նշել է, որ ԱՄՆ Վայոմինգ նահանգում գտնվող Յելոուսթոունի սուպերհրաբուխի հնարավոր ժայթքումը կարող է առաջացնել所谓 հրաբխային ձմեռ։ Նրա խոսքով՝ նման երևույթը կարճ ժամանակով կարող է թուլացնել մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը։ Մասնագետը հիշեցրել է նաև 1991 թվականի Պինատուբո հրաբխի օրինակը, որի ժայթքումը ժամանակավոր սառեցում էր առաջացրել։
Ռուսաստանի «Ուշքույնիկ» գիտաարտադրական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ալեքսեյ Չադաևը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել Ռուսաստանին անօդաչուների պատերազմում։ Նրա խոսքով՝ երկարաժամկետ պայքարում վճռորոշ են լինելու ոչ միայն տեխնոլոգիաները, այլև զանգվածային, արագ և էժան արտադրության կարողությունը։ Մեկնաբանությունը տարածել է ՏԱՍՍ-ը։ Չադաևը նաև հիշեցրել է, որ ավելի վաղ համեմատել էր ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարյուր տարվա վաղեմության ավիացիայի հետ։
ԱՄՆ-ից շղթայված վիճակում արտաքսված միգրանտների թվում եղել է նաև իրանցի մի կին, որը հայտնվել է Աֆրիկայի մի երկրում՝ առանց իմանալու, թե ուր են իրեն տեղափոխում։ Նրանցից շատերը, ըստ հետաքննության, արտաքսվել են Վաշինգտոնի և տասնյակ պետությունների միջև կնքված ոչ հրապարակային համաձայնությունների հիման վրա։ Մարդու իրավունքների պաշտպանների խոսքով՝ այդ մեխանիզմը թույլ է տալիս ամերիկյան իշխանություններին նվազեցնել ներգաղթային ճնշումը, իսկ ծախսը վճարում են ԱՄՆ հարկատուները։
