ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հաստատված հրադադարի ժամկետը մոտենում է ավարտին, իսկ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև լարվածությունը կրկին աճում է։ Հոդվածը վերլուծում է՝ արդյոք Դոնալդ Թրամփը կարող է խախտել իր նախկին խոստումը և քննարկել ցամաքային գործողություն։
Լարվածությունը կրկին աճում է
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հաստատված հրադադարի ժամկետը մոտենում է ավարտին, և դա նոր հարցեր է առաջացնում Վաշինգտոնի հաջորդ քայլերի շուրջ։ Հոդվածում նշվում է, որ ԱՄՆ-ն հրադադարից հետո ավելացրել է իր ուժերը, մինչդեռ իրանցի պաշտոնյաները, ըստ հրապարակման, չեն թաքցնում առճակատման հնարավորությունից բավարարվածությունը։
Սա ստեղծում է վտանգավոր իրավիճակ, երբ բանակցությունների շարունակությունը կախված է բարակ թելով։ Եթե կողմերը չկարողանան վերադառնալ դիվանագիտական ուղուն, հակամարտությունը կարող է կրկին սրվել՝ տարածաշրջանը ներգրավելով ավելի լայն ռազմական զարգացումների մեջ։
Թրամփի խոստումը և հնարավոր որոշումները
Հոդվածում հիշեցվում է, որ Դոնալդ Թրամփը բազմիցս հայտարարել էր, թե չի ցանկանա ԱՄՆ-ին ներքաշել «անվերջ պատերազմների» մեջ։ Սակայն հիմա, երբ հրադադարը ավարտին է մոտենում, դիտարկվում է այն տարբերակը, որ նա կարող է քննարկել ոչ միայն օդային կամ քաղաքական ճնշման միջոցներ, այլև ցամաքային ներգրավում։
Նման քայլը կարող է էապես փոխել իրավիճակը Մերձավոր Արևելքում՝ բարձրացնելով ԱՄՆ-ի անմիջական ներգրավվածության մակարդակը և մեծացնելով պատերազմի ընդլայնման ռիսկը։
Տարածաշրջանային հետևանքներ
ԱՄՆ-Իրան բախման ցանկացած նոր փուլ անմիջական ազդեցություն կարող է ունենալ ամբողջ տարածաշրջանի վրա, այդ թվում՝ էներգետիկ շուկաների, անվտանգային հավասարակշռության և միջազգային դիվանագիտության վրա։ Թեև հոդվածը վերջնական որոշման մասին չի հայտնում, այն ընդգծում է, որ իրավիճակը մնում է չափազանց անկանխատեսելի։
Հիմնական հարցն այժմ այն է, թե արդյոք կողմերը կկարողանան վերականգնել բանակցությունները մինչև հրադադարի ավարտը, թե տարածաշրջանը կմտնի նոր և ավելի վտանգավոր փուլ։
Հոկտեմբերի 11-ի լուսաբացին Նեպալի կենտրոնական Գորխայի շրջանում տեղի ունեցած սողանքը փակել է Բուդհի Գանդակի գետը և առաջացրել հուժկու վարարման ալիք ստորին հոսանքում։ Ամենից շատ տուժած Չումանուբրի գյուղական համայնքում, ըստ հաղորդումների, ավերվել է երկու գյուղ, ջրերը քշել են տներ, ճանապարհներ և կամուրջներ։ Իշխանությունների տվյալներով՝ վնասվել է 204 տուն, տուժել է ավելի քան 650 մարդ, իսկ զբոսաշրջային երթուղիներում մեկուսացել են ավելի քան 100 օտարերկրյա արշավորդներ։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ անցած մեկ օրվա ընթացքում հակաօդային պաշտպանության միջոցները խոցել են 1425 ուկրաինական, ինքնաթիռային տիպի անօդաչու թռչող սարք։ Գերատեսչությունը այդ ցուցանիշը ներկայացրել է որպես վերջին ժամանակների առավել լայնածավալ հարձակումներից մեկի հետևանք։ Ավելի վաղ Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը հայտնել էր, որ հոկտեմբերի 14-ի գիշերը մայրաքաղաքի ուղղությամբ փորձ է արվել կիրառել 493 անօդաչու։ Պաշտոնական հաղորդագրություններում լրացուցիչ մանրամասներ առայժմ չեն հրապարակվել։
Սաուդյան Արաբիայի քաղաքացիական ավիացիայի իշխանությունների հաղորդմամբ՝ կիրակի օրը Ռիյադի արքա Խալիդի միջազգային օդանավակայանի ուղևորային տերմինալներից մեկը ենթարկվել է նոր հարվածի։ Միջադեպի հետևանքով մեկ մարդ զոհվել է, 11-ը՝ վիրավորվել, իսկ տերմինալում հրդեհ է բռնկվել։ Սա տեղի է ունեցել նախորդ օրվա մահաբեր հարձակման հաջորդ օրը և վկայում է, որ Եմենի պատերազմին առնչվող լարվածությունը շարունակում է խորանալ տարածաշրջանում։
Մեծ Բրիտանիայի Հարավային Յորքշիրի ոստիկանությունը հայտնել է, որ շաբաթ օրը Յորքշիրի վայրի բնության պարկում տղամարդ է մահացել վագրի արգելափակ տարածք մտնելուց հետո։ Արտակարգ ծառայությունները դեպքի վայր են կանչվել ժամը 13։30-ից քիչ անց, սակայն տղամարդուն արձանագրել են մահացած տեղում։ Ականատեսների խոսքով՝ մի կին փորձել է հետ պահել նրան արգելապատնեշն անցնելուց, սակայն չի կարողացել կանխել կատարվածը։
Լանսետի նորաստեղծ հանձնաժողովը հրապարակել է մարդկության առողջությանը սպառնացող 17 խոշոր վտանգների գնահատականը՝ նշելով, որ դրանցից յուրաքանչյուրին հնարավոր է արձագանքել իրատեսական քայլերով։ Առաջին տեղերում են արհեստական բանականության չարաշահումը և միջուկային հակամարտությունը, որոնց երկարաժամկետ հետևանքները, ըստ գնահատման, կարող են հասնել մինչև մարդկության գոյության սպառնալիք։ Զեկույցը հիշատակում է նաև հարուստ երկրների օգնության կրճատումները, կլիմայական ճգնաժամը և մանկական թերսնումը։
Իսայաս փոթորկի թուլացած մնացորդները կիրակի օրը շարժվում էին դեպի հյուսիս՝ տեղատարափ անձրևներ բերելով Կենտրոնական Ապալաչների և Միջատլանտյան շրջաններ։ Միևնույն ժամանակ Ֆլորիդայի Պանհենդլում և Ալաբամայի հարավում մոտ 396 հազար բաժանորդ մնացել էր առանց էլեկտրականության։ ԱՄՆ օդերևութաբանական ծառայությունը զգուշացնում է ջրհեղեղի, ուժեղ քամու և վտանգավոր ծովային ալեկոծության շարունակման մասին։
