Իրանի արտաքին գործերի նախարարը կասկածի տակ է դրել Միացյալ Նահանգների մոտեցումը տարածաշրջանում հակամարտությունների կարգավորման հարցում՝ նշելով ամերիկյան ուժերի սպառնալիքներն ու «անտրամաբանական պահանջները»։ Թեհրանը դա դիտարկում է որպես անհամատեղելի խաղաղ կարգավորման հետ։
Թեհրանի քննադատությունը Վաշինգտոնին
Իրանի արտաքին գործերի նախարարն անլուրջ է գնահատել Միացյալ Նահանգների մտադրությունները տարածաշրջանում հակամարտությունների կարգավորման հարցում։ Նրա խոսքով՝ ամերիկյան ուժերի կողմից իրանական նավերի նկատմամբ հնչող սպառնալիքներն ու ԱՄՆ-ի «անտրամաբանական պահանջները» վկայում են, որ Վաշինգտոնի մոտեցումը չի կարող դիտվել որպես կառուցողական կամ արդյունավետ խաղաղ գործընթացի մաս։
Թեհրանը պնդում է, որ նման քայլերը միայն խորացնում են լարվածությունը և չեն նպաստում իրավիճակի կայունացմանը։ Իրանական կողմի գնահատմամբ՝ եթե երկխոսության նպատակը իրականում լարվածության նվազեցումն է, ապա սպառնալիքներն ու ճնշումը հակառակ արդյունք են տալիս։
Տարածաշրջանային անվտանգության համատեքստը
Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունները երկար ժամանակ գտնվում են լարված վիճակում՝ հատկապես տարածաշրջանային անվտանգության, ծովային երթուղիների և պատժամիջոցների հարցերում։ Նման հայտարարությունները սովորաբար դիտարկվում են ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների, այլև ավելի լայն Մերձավոր Արևելքի անվտանգության համատեքստում։
Այս ֆոնին Իրանի պաշտոնական դիրքորոշումը ցույց է տալիս, որ Թեհրանը Վաշինգտոնի քայլերին վերաբերվում է զգուշությամբ և շարունակում է շեշտել, որ բանակցային ցանկացած գործընթաց պետք է հիմնված լինի փոխադարձ հարգանքի և իրատեսական պահանջների վրա։
Արձագանքների հնարավոր ազդեցությունը
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև նման փոխադարձ մեղադրանքները կարող են անդրադառնալ տարածաշրջանային կայունության, նավագնացության անվտանգության և միջազգային դիվանագիտական ջանքերի վրա։ Հատկապես զգայուն են Պարսից ծոցի և հարակից ջրային ուղիները, որտեղ ցանկացած լարվածություն անմիջապես հետաքրքրություն է առաջացնում համաշխարհային շուկաների և անվտանգության կառույցների մոտ։
Միջազգային դիտորդների գնահատմամբ՝ կողմերի միջև վստահության պակասը շարունակում է մնալ հիմնական խոչընդոտը՝ թե՛ բանակցային առաջընթացի, թե՛ լարվածության նվազեցման համար։
Հոկտեմբերի 11-ի լուսաբացին Նեպալի կենտրոնական Գորխայի շրջանում տեղի ունեցած սողանքը փակել է Բուդհի Գանդակի գետը և առաջացրել հուժկու վարարման ալիք ստորին հոսանքում։ Ամենից շատ տուժած Չումանուբրի գյուղական համայնքում, ըստ հաղորդումների, ավերվել է երկու գյուղ, ջրերը քշել են տներ, ճանապարհներ և կամուրջներ։ Իշխանությունների տվյալներով՝ վնասվել է 204 տուն, տուժել է ավելի քան 650 մարդ, իսկ զբոսաշրջային երթուղիներում մեկուսացել են ավելի քան 100 օտարերկրյա արշավորդներ։
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ անցած մեկ օրվա ընթացքում հակաօդային պաշտպանության միջոցները խոցել են 1425 ուկրաինական, ինքնաթիռային տիպի անօդաչու թռչող սարք։ Գերատեսչությունը այդ ցուցանիշը ներկայացրել է որպես վերջին ժամանակների առավել լայնածավալ հարձակումներից մեկի հետևանք։ Ավելի վաղ Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը հայտնել էր, որ հոկտեմբերի 14-ի գիշերը մայրաքաղաքի ուղղությամբ փորձ է արվել կիրառել 493 անօդաչու։ Պաշտոնական հաղորդագրություններում լրացուցիչ մանրամասներ առայժմ չեն հրապարակվել։
Սաուդյան Արաբիայի քաղաքացիական ավիացիայի իշխանությունների հաղորդմամբ՝ կիրակի օրը Ռիյադի արքա Խալիդի միջազգային օդանավակայանի ուղևորային տերմինալներից մեկը ենթարկվել է նոր հարվածի։ Միջադեպի հետևանքով մեկ մարդ զոհվել է, 11-ը՝ վիրավորվել, իսկ տերմինալում հրդեհ է բռնկվել։ Սա տեղի է ունեցել նախորդ օրվա մահաբեր հարձակման հաջորդ օրը և վկայում է, որ Եմենի պատերազմին առնչվող լարվածությունը շարունակում է խորանալ տարածաշրջանում։
Մեծ Բրիտանիայի Հարավային Յորքշիրի ոստիկանությունը հայտնել է, որ շաբաթ օրը Յորքշիրի վայրի բնության պարկում տղամարդ է մահացել վագրի արգելափակ տարածք մտնելուց հետո։ Արտակարգ ծառայությունները դեպքի վայր են կանչվել ժամը 13։30-ից քիչ անց, սակայն տղամարդուն արձանագրել են մահացած տեղում։ Ականատեսների խոսքով՝ մի կին փորձել է հետ պահել նրան արգելապատնեշն անցնելուց, սակայն չի կարողացել կանխել կատարվածը։
Լանսետի նորաստեղծ հանձնաժողովը հրապարակել է մարդկության առողջությանը սպառնացող 17 խոշոր վտանգների գնահատականը՝ նշելով, որ դրանցից յուրաքանչյուրին հնարավոր է արձագանքել իրատեսական քայլերով։ Առաջին տեղերում են արհեստական բանականության չարաշահումը և միջուկային հակամարտությունը, որոնց երկարաժամկետ հետևանքները, ըստ գնահատման, կարող են հասնել մինչև մարդկության գոյության սպառնալիք։ Զեկույցը հիշատակում է նաև հարուստ երկրների օգնության կրճատումները, կլիմայական ճգնաժամը և մանկական թերսնումը։
Իսայաս փոթորկի թուլացած մնացորդները կիրակի օրը շարժվում էին դեպի հյուսիս՝ տեղատարափ անձրևներ բերելով Կենտրոնական Ապալաչների և Միջատլանտյան շրջաններ։ Միևնույն ժամանակ Ֆլորիդայի Պանհենդլում և Ալաբամայի հարավում մոտ 396 հազար բաժանորդ մնացել էր առանց էլեկտրականության։ ԱՄՆ օդերևութաբանական ծառայությունը զգուշացնում է ջրհեղեղի, ուժեղ քամու և վտանգավոր ծովային ալեկոծության շարունակման մասին։
