Արհեստական բանականության Anthropic ընկերությունը հայտնվել է բազմամիլիարդանոց դատական հայցի թիրախում՝ հեղինակային իրավունքներով պաշտպանված երգերի ենթադրյալ օգտագործման պատճառով։ Հայցը ներկայացրել են Sony Music Publishing-ը և Warner Chappell-ը, որոնք պնդում են, որ ընկերությունը օգտագործել է տասնյակ հազարավոր ստեղծագործություններ Claude մոդելները մարզելու համար։ Գործը նորից առաջ է բերում արհեստական բանականության ուսուցման համար բովանդակության օգտագործման և հեղինակային իրավունքի սահմանների հարցը։
Արհեստական բանականության Anthropic ընկերությունը հայտնվել է բազմամիլիարդանոց դատական հայցի կենտրոնում՝ հեղինակային իրավունքներով պաշտպանված երգերի ենթադրյալ օգտագործման պատճառով։ Հայցը ներկայացրել են Sony Music Publishing-ը և Warner Chappell-ը, որոնք երաժշտական հեղինակների և ստեղծագործողների իրավունքները տնօրինող ընկերություններ են։
Ինչի շուրջ է ծագել վեճը
Ըստ հայցվորների՝ Anthropic-ը օգտագործել է «տասնյակ հազարավոր» հեղինակային իրավունքով պաշտպանված ստեղծագործություններ՝ Claude չաթբոտի հիմքում ընկած մոդելները մարզելու համար։ Նրանց պնդմամբ՝ այդ նյութերը կիրառվել են առանց պատշաճ թույլտվության և փոխհատուցման։
Գործը վերաբերում է արհեստական բանականության արագ զարգացող ոլորտում երկարատև բանավեճին՝ արդյոք նման համակարգերը կարող են ուսուցվել գոյություն ունեցող ստեղծագործությունների վրա առանց իրավատերերի համաձայնության։ Երաժշտական հրատարակիչները պնդում են, որ իրենց վերահսկած կատալոգների օգտագործումը չի կարող դիտվել որպես անսահմանափակ հասանելի աղբյուր տեխնոլոգիական ընկերությունների համար։
Ինչ է նշանակում սա ոլորտի համար
Այս դատական գործընթացը կարող է կարևոր նախադեպ դառնալ ոչ միայն Anthropic-ի, այլև մյուս արհեստական բանականության ընկերությունների համար, որոնք իրենց մոդելների ուսուցման ժամանակ օգտագործում են մեծածավալ տվյալներ։ Եթե դատարանը բավարարի հեղինակային իրավունքի տերերի պահանջները, տեխնոլոգիական ոլորտը կարող է բախվել ավելի խիստ իրավական և ֆինանսական պարտավորությունների։
Արտակարգ աճ ապրող արհեստական բանականության շուկայում նման վեճերը գնալով շատանում են, քանի որ ստեղծագործական արդյունաբերության ներկայացուցիչները պահանջում են հստակ կանոններ և փոխհատուցման մեխանիզմներ։ Anthropic-ի դեմ գործը այդ հակադրության հերթական օրինակն է, որտեղ տեխնոլոգիական նորարարությունը բախվում է մտավոր սեփականության պաշտպանության պահանջին։
Google-ը գործարկել է փորձարարական նոր հարթակ, որը թույլ է տալիս պարզ լեզվով նկարագրել խաղի գաղափարը և ստանալ պատրաստ, բրաուզերում աշխատող տարբերակ։ Ծառայությունը մաս է Google Labs-ի և հիշեցնում է ընկերության ու Meta-ի վերջին փորձերը՝ արհեստական բանականությամբ խաղեր ստեղծելու ուղղությամբ։ Մեկ օրվա ընթացքում փորձարկողը կարողացել է ստեղծել մի քանի խաղ, սակայն արդյունքները դեռևս ցույց են տալիս զգալի սահմանափակումներ։
Չիլիի գիտնականների ղեկավարած միջազգային խումբը հաստատել է Elias 2-24b էկզոմոլորակի գոյությունը՝ այն համարելով մինչ այժմ հայտնի ամենաերիտասարդը։ Մոլորակը գտնվել է երիտասարդ աստղի շուրջ ձևավորվող գազափոշային սկավառակում, որտեղ գիտնականները երկար ժամանակ որոնում էին մոլորակների ծննդի հետքերը։ Գտածոն կարևոր է, քանի որ թույլ է տալիս ավելի մոտ դիտարկել այն փուլը, երբ մոլորակները նոր են ձևավորվում։
ԱՄՆ-ում մեկնարկած Verifact Markets ստարտափը ներկայացել է որպես «կանխատեսումների շուկա վիճելի փաստերի համար»։ Հարթակը թույլ է տալիս օգտատերերին դիրք գրավել ոչ թե ապագա իրադարձությունների, այլ արդեն տեղի ունեցած, սակայն հանրային վեճ առաջացնող հարցերի շուրջ։ Առաջին թեմաների թվում են Covid-19-ի ծագումը, Ջեֆրի Էփսթինի մահվան հանգամանքները և 2025 թվականի Լոս Անջելեսի հրդեհների հետ կապված ապահովագրական պահանջները։
Meta-ի նոր անձնական օգնական Muse-ի ներքին հրահանգների արտահոսքը ցույց է տալիս, որ համակարգը կարող է հավաքել և համակարգել տեղեկություններ օգտատիրոջ հարազատների, գործընկերների և այլ կապերի մասին։ Հետազոտողների խոսքով՝ ծառայությունը ոչ միայն կատարում է հանձնարարություններ, այլև ձևավորում է մարդու սոցիալական շրջապատի մանրամասն քարտեզ։ Սա նորից բարձրացնում է արհեստական բանականության գաղտնիության և տվյալների պաշտպանության հարցը։
OpenAI-ը երեքշաբթի հրապարակել է մաթեմատիկայի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հարյուրավոր նոր արդյունքներ՝ ցույց տալով իր առաջատար արհեստական բանականության մոդելների հնարավորությունները։ Սակայն մի շարք գիտնականներ մտահոգություն են հայտնել, որ ընկերությունը բավարար մանրակրկիտությամբ չի ստուգում այդ արդյունքները։ Քննադատների խոսքով՝ խնդրահարույց է նաև այն, որ մոդելների աշխատանքի մեխանիզմները լայն գիտական հանրության համար հասանելի չեն։
<p>Վերջին ամիսներին արհեստական բանականության առաջընթացը կրկին համաշխարհային ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել՝ մաթեմատիկայի, գենոմիկայի և այլ ոլորտներում արձանագրած արդյունքներով։ Սակայն գիտնականներն ու հոգեբանները հիշեցնում են, որ տեխնոլոգիական ձեռքբերումների կողքին չպետք է ստվերվի մարդկային փորձի մեկ այլ կարևոր չափում՝ զարմանքը։</p><p>Բերքլիի համալսարանի հոգեբան Դաչեր Քելթների ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ մարդկանց մեծ մասի մոտ զարմանքի զգացումը հաճախ առաջանում է ոչ թե բնությունից կամ կրոնական փորձառությունից, այլ այլ մարդկանց քաջությունից, բարությունից ու անձնազոհությունից։ Այս դիտարկումը նոր լույս է սփռում այն հարցի վրա, թե ինչն է մեզ իրականում հիացնում ժամանակակից աշխարհում։</p>
