Արհեստական բանականությունը կարող է շուտով շաքարախտը հայտնաբերել ձայնից
Բրիտանացի և ավստրալացի հետազոտողների նոր աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արհեստական բանականությունը կարող է օգնել տիպ 2 շաքարախտի վաղ զննումին՝ վերլուծելով մարդու ձայնը։ Մոդելը ճանաչում է որոշ ձայնային փոփոխություններ, այդ թվում՝ խռպոտ խոսք և շնչառության վերահսկման թուլացում։ Հեղինակների խոսքով՝ նման գործիքը կարող է հասանելի լինել բջջային հավելվածներով կամ հեռախոսազանգերով։
Ձայնային զննում՝ արյան անալիզի փոխարեն
Բրիտանացի և ավստրալացի հետազոտողների համատեղ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արհեստական բանականության օգնությամբ հնարավոր է տիպ 2 շաքարախտի նախնական զննում կատարել նաև ձայնային գրանցումների հիման վրա։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ սա կարող է հատկապես օգտակար լինել այն դեպքում, երբ հիվանդությունը դեռ չի ախտորոշվել, իսկ դասական լաբորատոր ստուգումները միշտ չէ, որ հասանելի են կամ ժամանակին են արվում։
Ներկայում շաքարախտի ախտորոշումը հիմնականում հիմնվում է արյան քննության վրա, որը չափում է միջին գլյուկոզային մակարդակը վերջին երկու-երեք ամիսների ընթացքում։ Այդ հետազոտությունը սովորաբար նշանակվում է ախտանշաններ ունեցող մարդկանց կամ կատարվում է պարբերական կանխարգելիչ ստուգումների շրջանակում՝ հատկապես միջին և բարձր տարիքի խմբերում։
Ինչ է նկատում ալգորիթմը
Տեխնոլոգիական ընկերության և Մելբուռնի RMIT համալսարանի ինժեներները համակարգը սովորեցրել են ճանաչել տիպ 2 շաքարախտի հետ կապվող խոսքային փոփոխություններ, այդ թվում՝ խռպոտություն և շնչառական վերահսկման նվազում։ Հետազոտության համար օգտագործվել է ավելի քան 63 հազար ձայնագրություն՝ Մեծ Բրիտանիայից և ԱՄՆ-ից ավելի քան 21 հազար մասնակիցների կողմից տրամադրված տվյալներից։
Մոդելի գնահատումն արվել է նաև 20 վայրկյան տևողությամբ ձայնային հատվածներով, որտեղ մասնակիցները բարձրաձայն ընթերցել են Էզոպոսի առակներից։ Մեծ Բրիտանիայում 7,319 մասնակցի մասնակցությամբ փորձարկման ընթացքում համակարգը բարձր ռիսկային գնահատական է տվել տիպ 2 շաքարախտ ունեցող անձանց՝ դեպքերի 80 տոկոսում։
Որ խմբերում ճշգրտությունը նվազեց
Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մեթոդը արդյունավետ է եղել տարբեր տարիքային և սեռային խմբերում, սակայն ճշգրտությունը ցածր է եղել սևամորթ հիվանդների շրջանում։ Հեղինակները դա կապում են փորձարկման մեջ այդ խմբի թերի ներկայացվածության հետ։ Նվազում է արձանագրվել նաև ճարպակալում, բարձր ճնշում կամ սրտային հիվանդություն ունեցող մասնակիցների մոտ։
Լրացուցիչ վերլուծությամբ ուսումնասիրվել է 801 մարդուց կազմված ենթախումբը, որոնք ձայնային նմուշը հանձնելուց հետո երեք ամսվա ընթացքում տնային արյան քննություն էին արել։ Սա հնարավորություն է տվել համեմատել ձայնային գնահատականը կենսաքիմիական արդյունքների հետ։
Գիտնականները ընդգծում են, որ նման գործիքները չեն կարող փոխարինել բժշկի որոշմանը կամ հաստատող հետազոտությանը, սակայն կարող են օգնել ավելի վաղ հայտնաբերել այն մարդկանց, որոնք պետք է ուղարկվեն արյան ստուգման։ Նրանց խոսքով՝ ալգորիթմների ճիշտ կիրառումը կարող է նվազեցնել չբացահայտված դեպքերի թիվը և օգնել կանխել շաքարախտի ծանր բարդությունները։