Արհեստական բանականությունը մոտենում է բժշկի դերին, պնդում են մասնագետները

· Առողջություն

Արհեստական բանականությունը մոտենում է բժշկի դերին, պնդում են մասնագետները

«Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի հանդեսում» հրապարակված նոր հոդվածի հեղինակները պնդում են, որ արհեստական բանականությունը շուտով կարող է գերազանցել բժիշկներին բժշկական մի շարք հիմնական գործերում։ Նրանց գնահատմամբ՝ AI-ն արդեն արդյունավետ է հիվանդի պատմությունը հավաքելուց մինչև ախտորոշում, հետազոտությունների ընտրություն, բուժման նշանակություն և քրոնիկ հիվանդությունների կառավարում։ Հեղինակները նշում են, որ լավագույն արդյունքը կարող է ստացվել ոչ թե մարդու, այլ AI-ի ինքնուրույն աշխատանքի դեպքում։

Բժշկության ապագայի շուրջ նոր վեճ

«Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի հանդեսում» հրապարակված հոդվածը նորից սրել է այն հարցը, թե ինչ դեր է մնալու բժշկին արհեստական բանականության արագ զարգացող դարում։ Հեղինակների թվում են Պեննի բժշկական էթիկայի և առողջապահական քաղաքականության բաժնի ղեկավար Էզեկիել Էմանուելը և վենչուրային ներդրող Վինոդ Խոսլան։ Նրանք գրում են, որ AI-ն շուտով կարող է գերազանցել բժիշկներին բժշկական հիմնական աշխատանքներում։

Հոդվածի առանցքային թեզն այն է, որ ամենաբարձր որակի բժշկական օգնությունը կարող է ապահովել ոչ թե բժիշկ-ալգորիթմ համագործակցությունը, այլ ինքնուրույն աշխատող AI-ն։ Սա հակասում է ներկայում լայն տարածված մոտեցմանը, ըստ որի լավագույն արդյունքը ստացվում է, երբ բժիշկները աշխատում են լավ պատրաստված համակարգերի հետ միասին։

Որ ոլորտներում է AI-ն առաջ անցնում

Հեղինակները պնդում են, որ 2024 թվականի հունվարի 1-ից հրապարակված հետազոտությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս՝ բժշկությունն արագ մոտենում է այն կետին, երբ AI-ն առանձին կգերազանցի թե՛ բժիշկներին, թե՛ բժիշկ-բոտ հիբրիդներին։ Նրանց մատնանշած հինգ հիմնական գործառույթներն են՝ հիվանդի պատմության հավաքումը, ախտորոշումը, անհրաժեշտ հետազոտությունների որոշումը, բուժման նշանակումը և քրոնիկ հիվանդությունների կառավարումը։

Ավելի կտրուկ գնահատմամբ՝ հեղինակները նշում են, որ բժշկական աշխատանքում մարդու միջամտությունը երբեմն կարող է նվազեցնել AI-ի արդյունավետությունը։ Այդ պատճառով նրանք առաջարկում են, որ բժիշկները չխանգարեն համակարգերի աշխատանքին՝ հատկապես այն հատվածներում, որտեղ ալգորիթմները մեծ տվյալների հիման վրա կարող են ավելի ճշգրիտ լինել։

Մարդկային բժշկի մնացող դերը

Էզեկիել Էմանուելը, որը նաև հայտնի ուռուցքաբան է, ասել է, որ երկար տարիներ թերահավատորեն է վերաբերվել բժշկության առանցքային գործառույթներում AI-ի հնարավորություններին։ Նա հիշեցրել է, որ դեռ 2010-ականներին Խոսլան համոզված էր՝ մինչև 2035 թվականը բժիշկների արածի մեծ մասը կարող է կատարել տեխնոլոգիան։

Հեղինակների պատկերացմամբ՝ մարդու դերը բժշկության մեջ կարող է մնալ այնտեղ, որտեղ մեքենաները դեռ դժվարությամբ են փոխարինում մարդկանց՝ համակրանքը, վստահության ձևավորումը և զգացմունքային հաղորդակցությունը։ Սակայն նույնիսկ այդ սահմանը նրանք չեն համարում անփոփոխ՝ ընդգծելով, որ տեխնոլոգիաների առաջընթացը կարող է ապագայում փոխել նաև դրա շուրջ եղած պատկերացումները։

Վերջին շրջանում արհեստական բանականության կիրառումը բժշկության մեջ դարձել է քննարկման կենտրոնական թեմա աշխարհի տարբեր երկրներում։ Մինչ մի մասը AI-ն դիտում է որպես բժիշկներին աջակցող գործիք, մյուսները զգուշացնում են, որ չափազանց վստահությունը կարող է նոր ռիսկեր ստեղծել հիվանդների համար։

Աղբյուր՝ Wired

Նաև կարդացեք

Բժիշկը մատնանշել է շաբաթական սննդատեսակների օգտակար բազմազանության չափը

Ռուսաստանցի ատամնաբույժ Անաստասիա Բելոլիպեցկան հայտնել է, որ լիարժեք ու բազմազան սննդակարգը շաբաթվա ընթացքում պետք է ներառի 30-40 տարբեր սննդատեսակ։ Նրա խոսքով՝ այդպիսի մոտեցումն օգնում է պահպանել աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը, ինչը կարևոր է ամբողջ ստամոքսաղիքային համակարգի առողջության համար։ Բժիշկը նաև խորհուրդ է տվել նախապատվություն տալ սեզոնային մթերքներին՝ որպես աշնան օրինակ հիշատակելով դդումը։ Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ շատերը, շաբաթական ճաշացանկը գրի առնելիս, դժվարությամբ են հասնում այդ բազմազանությանը։

Ուրոլոգը նշել է, թե ինչն է օգնում պահպանել էրեկցիան 70-ից հետո

Ուրոլոգ Բրայան Սթայքսների խոսքով՝ 70 տարեկանում տղամարդկանց միայն մի մասի մոտ են պահպանվում էրեկցիայի հետ կապված խնդիրների բացակայությունը։ Men’s Health-ին տված հարցազրույցում նա բացատրել է, որ տարեց հասակում էրեկտիլ խանգարումների գլխավոր պատճառներից մեկը առնանդամի արյունամատակարարման վատթարացումն է։ Բժիշկը խորհուրդ է տալիս առաջնահերթ ուշադրություն դարձնել սրտանոթային առողջությանը նպաստող նույն միջոցներին՝ հավասարակշռված սննդակարգին, կանոնավոր շարժունակությանը և ռիսկի գործոնների վերահսկմանը։ Եթե կենսակերպի փոփոխությունը բավարար չէ, մասնագետը կարող է առաջարկել դեղորայքային կամ այլ բուժում։

Սնունդը՝ որպես բուժման ու կանխարգելման միջոց

Ամերիկյան սրտաբանների գնահատմամբ՝ առողջ սնունդը սրտային հիվանդությունների, շաքարախտի և բարձր ճնշման կանխարգելման ու վերահսկման կարևոր գործիքներից է։ Սակայն առողջ սնվելը շատերի համար մնում է դժվար, քանի որ խնդիրը ոչ միայն գիտելիքի, այլև հասանելիության ու արժեքի մեջ է։ Հոդվածը շեշտում է, որ առողջարար սնունդը պետք է դիտարկել ոչ թե միայն որպես անհատական ընտրություն, այլ՝ առողջապահության մաս։

Արյան շաքարի կարճատև բարձրացումները միշտ չէ, որ վտանգի նշան են

Վերջին տարիներին արյան շաքարի մակարդակին հետևելու սովորությունը դարձել է առողջ ապրելակերպի նոր միտում, սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ այդ թվերը միշտ չէ, որ վկայում են խնդիրի մասին։ Սնվելուց հետո գլյուկոզայի կարճատև բարձրացումը օրգանիզմի բնական արձագանքն է, որը սովորաբար կարգավորվում է ինսուլինի միջոցով։ Բժիշկների խոսքով՝ մտահոգության իրական պատճառը ոչ թե մեկանգամյա աճն է, այլ դրա հաճախականությունն ու համակցված ախտանշանները։

Գիտնականները հայտնում են տեսողական բջիջների մասնակի երիտասարդացման առաջին նշանների մասին

ԱՄՆ-ում անցկացվող փորձարարական բուժման շրջանակում երեք հիվանդ ստացել են տեսողության բջիջները վերականգնելու նպատակով մշակված նոր թերապիա։ Life Biosciences ընկերության գիտնականները Ամերիկյան ակնաբուժության ակադեմիայի տարեկան ժողովում հայտնել են, որ բուժումը նախնական տվյալներով անվտանգ է, իսկ երկու մասնակիցների մոտ նկատվել են տեսողության բարելավման վաղ նշաններ։ Հետազոտությունը վերաբերում է գլաուկոմայի որոշ ձևերի, որոնց դեպքում աչքի նյարդաբջիջները վնասվում են ճնշման աճից։ Եթե արդյունքները հաստատվեն, մոտեցումը կարող է նոր ճանապարհ բացել ոչ միայն աչքի, այլև տարիքային այլ հիվանդությունների բուժման համար։

Արյան ճնշումը նվազեցնելու նոր եղանակ՝ առանց դեղերի

Գիտնականները պարզել են, որ շաբաթական ընդամենը մեկ իզոմետրիկ մարզում կարող է նպաստել արյան ճնշման պահպանվող նվազմանը։ Հետազոտությունը հրապարակվել է BMJ Open Sport & Exercise Medicine հանդեսում և հիմնված է 100 մեծահասակների մասնակցությամբ փորձի վրա։ Արդյունքները հատկապես կարևոր են նրանց համար, ովքեր չեն կարող կամ չեն ցանկանում հաճախ մարզվել։