Քիր Սթարմերի հրաժարականից հետո Մեծ Բրիտանիայում սկսվում է իշխանափոխության փուլ
· Աշխարհ
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ և Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ Քիր Սթարմերը հայտարարել է իր հրաժարականի մասին՝ բացելով ներքաղաքական անցումային նոր փուլ։ Նա կուսակցության ղեկավար մարմնից խնդրել է հուլիսի 9-ից սկսել նոր առաջնորդի ընտրության ժամանակացույցը և ավարտել այն մինչև ամառային խորհրդարանական դադարը, որպեսզի սեպտեմբերին խորհրդարանը վերադառնա արդեն նոր ղեկավարությամբ։ Գործընթացը կարևոր է ոչ միայն բրիտանական ներքաղաքական հավասարակշռության, այլև Լոնդոնի արտաքին քաղաքական շարունակականության տեսանկյունից։
Մեծ Բրիտանիայում սկսվել է իշխանության կազմակերպված փոխանցման գործընթաց այն բանից հետո, երբ վարչապետ և Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ Քիր Սթարմերը հրաժարական տվեց։ Նրա հայտարարությունից հետո կուսակցության ղեկավար մարմինը պետք է հաստատի այն ժամանակացույցը, որով կընտրվի նոր առաջնորդը և, ըստ բրիտանական քաղաքական ավանդույթի, նաև նոր վարչապետը։ Սթարմերը հայտարարել է, որ կաջակցի «կարգավորված» անցմանը, որպեսզի սեպտեմբերին խորհրդարանը վերադառնա արդեն նոր ղեկավարությամբ։
Լեյբորիստների ներսում սկսվում է բարդ ընտրակարգ
Լեյբորիստական կուսակցության կանոնակարգով առաջնորդության մրցապայքարին մասնակցելն ինքնին բազմաստիճան գործընթաց է։ Թեկնածուն նախ պետք է ստանա 81 լեյբորիստ պատգամավորի աջակցություն, ինչը համարժեք է խորհրդարանական խմբակցության 20 տոկոսին։ Դրանից հետո անհրաժեշտ են նաև առաջադրումներ տեղական կուսակցական կազմակերպություններից կամ փոխկապակցված կազմակերպություններից, այդ թվում՝ արհեստակցական միություններից, և միայն այս շեմերը հաղթահարելուց հետո թեկնածուները ներկայացվում են կուսակցության անդամությանը։
Այս կարգը ցույց է տալիս, որ հարցը միայն հանրային ճանաչումը չէ, այլ նաև կուսակցության ներսում կազմակերպական լայն հենարան ունենալը։ Այդ պատճառով առաջիկա շաբաթներին առանցքային կլինի ոչ միայն թեկնածուների հրապարակային հայտարարությունները, այլև այն, թե ում կհաջողվի արագ համախմբել պատգամավորական և կուսակցական աջակցությունը։
Հիմնական հավակնորդներն ու ժամկետների նշանակությունը
Բրիտանական մամուլում առաջատար հավակնորդների թվում հիշատակվում է Էնդի Բերնհեմը, որի վերադարձը Վեսթմինսթեր նոր թափ է տվել քննարկումներին։ Նշվում է նաև նախկին առողջապահության նախարար Ուես Սթրիթինգի անունը, որը պնդում է, թե ունի առաջադրվելու համար անհրաժեշտ պատգամավորական աջակցությունը։ Եթե որևէ թեկնածու կարողանա արագ ապահովել բավարար առաջադրումներ և մրցակցությունը սահմանափակվի, կուսակցության ներսում կարող է ձևավորվել արագ համաձայնություն նոր առաջնորդի շուրջ։
Նման զարգացման համար բրիտանական քաղաքականությունում նախադեպ կա․ 2007 թվականին Գորդոն Բրաունը միակ թեկնածուն էր, որ բավարար թվով առաջադրումներ ստացավ Լեյբորիստական կուսակցության ղեկավարի ընտրությունում՝ մինչև Թոնի Բլերի պաշտոնական հեռանալը։ Սակայն ներկայիս իրավիճակում մրցակցային պայքարի հավանականությունը մնում է բարձր, քանի որ իշխանության փոխանցումը տեղի է ունենում ներքաղաքական զգայուն փուլում։
Ինչու է այս փոփոխությունը կարևոր նաև արտաքին դիտորդների համար
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետի փոփոխությունը սովորաբար ազդեցություն է ունենում ոչ միայն երկրի ներքաղաքական օրակարգի, այլև դաշնակիցների հետ հարաբերությունների, տնտեսական առաջնահերթությունների և անվտանգության քաղաքականության վրա։ Հայաստանի և ընդհանրապես տարածաշրջանի համար կարևոր է, թե ինչպիսի արտաքին քաղաքական շեշտադրումներ կունենա Լոնդոնի հաջորդ ղեկավարությունը՝ հատկապես եվրոպական գործընկերների, ՆԱՏՕ-ի և ավելի լայն միջազգային օրակարգի շրջանակում։ Այդ իսկ պատճառով Լեյբորիստների ներքին ընտրությունը բրիտանական կուսակցական գործընթաց լինելու հետ մեկտեղ նաև միջազգային հետևանքներով քաղաքական իրադարձություն է։
Աղբյուր՝ The Independent